Khai thác phim ngắn, phim AI để kể câu chuyện văn hóa Việt

Đại biểu Quốc hội cho rằng cần chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo, có cơ chế đặt hàng, hỗ trợ sản xuất phim ngắn, phim ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Phát biểu tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 31.10, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk) đề cập tiềm năng phát triển thị trường phim ngắn trong bối cảnh các nền tảng số ngày càng tác động sâu đến đời sống văn hóa.

Theo đại biểu, thị trường phim ngắn tại Trung Quốc đã hình thành hệ sinh thái sản xuất, kinh doanh quy mô lớn, tạo việc làm và doanh thu cho nhiều lĩnh vực sáng tạo. Từ thực tế này, đại biểu đặt vấn đề Việt Nam có thể tiếp thu có chọn lọc để biến phim ngắn thành một nguồn lực phát triển mới, thay vì chỉ nhìn nhận loại hình này qua những lo ngại về nội dung độc hại.

Đại biểu cho rằng, nếu chỉ nhìn thấy mặt trái để tăng cường kiểm soát, Việt Nam có thể bỏ lỡ cơ hội phát triển. Nội dung độc hại cần được ngăn chặn, nhưng quan trọng không kém là tạo điều kiện cho những sản phẩm sáng tạo có chất lượng ra đời.

Đề xuất đặt hàng sản xuất phim ngắn, phim AI về văn hóa Việt Nam

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa cho rằng trong thời đại số, văn hóa không chỉ hiện diện tại bảo tàng, rạp chiếu phim hay không gian di sản mà còn lan tỏa trên điện thoại thông minh và các nền tảng xuyên biên giới thông qua phim ngắn, âm nhạc, trò chơi điện tử và nhiều hình thức sáng tạo mới.

Đáng chú ý, một người trẻ có thể biết đến nhân vật lịch sử, phong tục truyền thống thông qua một video ngắn. Vì vậy, đại biểu đặt vấn đề cần có chính sách đủ mạnh để đào tạo đội ngũ sáng tạo, hỗ trợ sản xuất, bảo vệ bản quyền và phát triển nền tảng phân phối nội dung theo cách của Việt Nam.

Đại biểu kiến nghị hoàn thiện cơ chế quản lý nội dung số theo từng loại hình và mức độ rủi ro, xử lý nghiêm nội dung vi phạm, bảo vệ người sử dụng, nhất là trẻ em, nhưng không tạo rào cản đối với hoạt động sáng tạo lành mạnh.

Cùng với đó, Nhà nước cần chuyển mạnh từ tư duy chỉ quản lý sang tư duy kiến tạo. Đại biểu đề xuất có cơ chế đặt hàng, tuyển chọn công khai, hỗ trợ cạnh tranh các dự án phim ngắn, phim AI khai thác lịch sử, văn hóa, di sản và con người Việt Nam.

Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với chủ quyền số

Một nội dung được đại biểu nhấn mạnh là phát triển công nghiệp văn hóa trên không gian số cũng mang ý nghĩa chiến lược trong khẳng định chủ quyền văn hóa Việt Nam.

Theo đại biểu, cần quan tâm đến việc ai đang kể những câu chuyện về đất nước, những giá trị nào được lan tỏa đến thế hệ trẻ và ra thế giới. Nếu không chủ động tạo ra sản phẩm văn hóa của mình, Việt Nam có thể ngày càng phụ thuộc vào những câu chuyện, hình ảnh, giá trị và cách nhìn về thế giới do người khác tạo ra.

Đại biểu cho rằng muốn dẫn dắt nhận thức trước hết phải thu hút được sự chú ý của công chúng. Một thông điệp đúng nhưng không đến được với giới trẻ thì hiệu quả sẽ rất hạn chế.

Do đó, bên cạnh cơ chế hỗ trợ sản xuất, cần phát triển hệ sinh thái gắn sáng tạo với thị trường, chú trọng bảo vệ bản quyền, đào tạo nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp và kết nối phân phối quốc tế để người sáng tạo có thể sống được bằng nghề.

Theo đại biểu, điều quan trọng là tạo ra những sản phẩm thực sự hấp dẫn, có chất lượng nghệ thuật và sức sáng tạo để công chúng tự nguyện đón nhận, chia sẻ. Phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ nhằm hình thành một ngành kinh tế mà còn để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển, bản sắc trở thành lợi thế cạnh tranh và sức sáng tạo của người Việt trở thành sức mạnh quốc gia.